Maak me dat maar wijs.

Kennis. Ik draag het met me mee. Soms voel ik me er zwaar door. Soms blijf ik wakker omdat ik de slaap niet kan vatten door alle kennis dat als een razende door me heen woedt. Kennis, feitjes, het zijn net keien. Ik draag ze met mee en heel soms veranderen ze in diamanten, in wijsheid. Mooi toch, kennis?

Niet alleen mooi. Kennis is macht. Zonder kennis kom je nergens, in deze kennismaatschappij.

Vanaf onze geboorte worden we volgepompt met kennis, kennis van hoe dingen moeten, kennis van hoe dingen horen, kennis van hoe dingen zijn. We worden gekneed, door onze ouders, door de omgeving, door de maatschappij, als een blokje klei.

We moeten ons gedragen, constant presteren. We maken noodgedwongen tentamens, onze wereld vergaat haast als we falen, en we zijn een nietsnut als we niet studeren of we zijn er gewoon niet toe in staat, door een beperking.

Toch blijven we beweren dat we vrij zijn? Vrij om te doen en laten. Maar zijn we werkelijk vrij? Zijn we niet allemaal beperkt? Zijn we niet allemaal slaven, van onze cultuur?

'Kennis is niet gegeven maar wordt geconstrueerd. 'Probeer iemand met een IQ van 65 daar maar wijs van te maken. 'Kennis is niet objectief maar subjectief.' Er bestaat geen ware kennis. Maar toch zal er iemand zijn die altijd beweert dat ik er naast zit en er ook werkelijk van overtuigd is dat hij gelijk heeft.

'Ware kennis is dat waar de meesten het mee eens zijn.' Dan refereren we naar Google, 'cause Google knows.'

'Ware kennis bestaat wel ,maar binnen bepaalde grenzen. ' Daarom maak ik van een  mug ook geen olifant, maar in hoeverre ik over ware kennis beschik, zal moeten blijken uit het resultaat van mijn tentamen, die ik net achter de rug heb.

Als ik een slecht cijfer behaal voor dit tentamen zullen ze beweren dat ik het niet heb begrepen, maar spreken ze zichzelf dan niet tegen?
Hoe wil je beweren dat ik ernaast zit als  ik kennis opmaak vanuit mijn eigen perspectief?

Misschien heb ik uit die lappen tekst, die massa van woorden en letters wel iets anders opgemaakt dan jij.  Ik heb het prima begrepen, maar dat is hoe ik het bekijk.

Uit het resultaat van mijn tentamen, volgt een score. Een score, het liefst een hoge score natuurlijk. Deze score bepaalt of ik mijn vakken voor dit jaar heb gehaald of niet. Deze score is van belang. Maar wat betekent zo'n score nou werkelijk?

Betekent het dat ik intelligent ben of slechts dat ik me prima aan kan passen aan de wensen van de maatschappij, plastisch ben? (Is dat hetzelfde?) Of dat ik gewoon goed reflecteer op mezelf, binnen mijn omgeving, dan weer reflecteer op mijn reflectie, reflecteer op wat ik doe en wat een ander wilt dat ik doe. (Hoe wilt deze docent dat ik antwoord op deze vraag? En mijn oma zou willen dat ik dit jaar succesvol afrond dus ik moet een goed cijfer halen en de hele nacht door studeren.)

Kennis achtervolgd me. Ik word er niet altijd even wijs van. Maar soms begint het allemaal opeens te dagen. Ik kan het nooit achter laten. Het houdt me bezig. Het zorgt voor antwoorden die weer leiden tot vragen.

Net een tentamen filosofie achter de rug. De vorige keer dat ik een oordeel over durfde te vellen, over hoe ik denk dat ik het had gemaakt, zat ik er flink naast.  Er was daar blijkbaar iets misgegaan. Die tomaat smaakte inderdaad niet erg lekker in die fruitsalade.

Maar misschien heb ik het weer geflikt en had ik vanmorgen weer de verkeerde bril opgezet. Nou, dat is mooi.

Maar dat ik het niet heb begrepen, maak me dat maar wijs.

gebaseerd op:

• Meijer, W.A.J. (2000). ‘Perspectieven op de mens’. Uit: Perspectieven op mens en opvoeding. Baarn: HB-uitgevers, 13-61.

• Fox, R. (2001). ‘Constructivism Examined’. Oxford Review of Education, 27, 23-35
• hoorcolleges van Belinda Hibbel